احساس درد در ناحیه لگن و ران میتواند نگرانکننده و نشان از مشکلات لگن باشد. یکی از علل احتمالی این درد، بورسیت تروکانتریک است. این عارضه در اثر التهاب بورس، کیسهای کوچک پر از مایع که در نزدیکی استخوان تروکانتر بزرگ قرار دارد، ایجاد میشود. در این مقاله، به بررسی علائم، علل و روشهای درمان بورسیت لگن یا تروکانتریک میپردازیم. با ما همراه باشید تا با این عارضه بیشتر آشنا شوید و اطلاعات لازم برای پیشگیری و درمان آن را به دست آورید.
بورسیت لگن چیست
بورسیت لگن یک التهاب یا تحریک در بورس ناحیه لگن است. بورس کیسهای کوچک حاوی مایع است که بین استخوانها، عضلات و تاندونها قرار دارد و باعث کاهش اصطکاک و تسهیل حرکت مفاصل میشود. وقتی این کیسه دچار التهاب شود، به آن بورسیت میگویند. شایعترین نوع بورسیت لگن، بورسیت تروکانتریک (Trochanteric Bursitis) است که ناحیه برجستگی استخوانی کنار لگن را درگیر میکند. این برجستگی بخشی از استخوان ران (فمور) است و محل اتصال بسیاری از عضلات و تاندونهاست.
علائم بورسیت لگن کدامند؟
علائم بیماری بورسیت لگن عبارتاند از:
- درد در قسمت خارجی باسن و ران، که ممکن است در هنگام فعالیتهایی مانند راه رفتن، دویدن یا بالا رفتن از پلهها بدتر شود
- تورم در قسمت خارجی باسن
- قرمزی در قسمت خارجی باسن
- حساسیت به لمس در قسمت خارجی باسن
- محدودیت حرکتی مفصل ران
علائم بورسیت ناحیه لگن ممکن است شبیه به علائم سایر بیماریها مانند آرتروز لگن، تاندونیت و درد عضلانی باشد. بنابراین برای تشخیص دقیق، حتما به پزشک مراجعه کنید.
علت بورسیت تروکانتریک چیست؟
از جمله علل پدیدآورنده بیماری بورسیت تروکانتریک میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- فعالیت بیش از حد، تکراری و با شدت بالا، مانند دویدن یا راه رفتن طولانی
- ضربه مستقیم به باسن، مانند زمین خوردن یا تصادف رانندگی
- آرتروز، مانند آرتروز روماتوئید
- عفونت بورس تروکانتریک که کع معمولا نادر است، اما ممکن است در اثر باکتری یا ویروس ایجاد شود
در ضمن سایر بیماریهای التهابی، مانند بورسیت ایسکیال، تاندونیت عضله ایلیوپسواس و سندرم درد پریفمورال میتوانند باعث التهاب بورس تروکانتریک شوند. در برخی موارد، ممکن است علت دقیق بورسیت تروکانتریک مشخص نباشد.
چه عواملی احتمال ابتلا به بورسیت لگن را افزایش می دهند؟
عوامل متعددی احتمال ابتلا به بورسیت ناحیه لگن را افزایش میدهند. برخی از این عوامل عبارتاند از:
- سن: بورسیت لگن در افراد بالای 50 سال شایعتر است
- جنسیت: زنان بیشتر از مردان به بورسیت لگن مبتلا میشوند
- چاقی: چاقی باعث فشار اضافی روی بورس لگن میشود
- فعالیتهای ورزشی مکرر با شدت بالا
- مشاغل خاصی که نیاز به ایستادن یا راه رفتن طولانی دارد
مطالعه بیشتر: سندروم احتقان لگن چیست؟
بورسیت لگنی چگونه تشخیص داده می شود؟
تشخیص بورسیت لگنی معمولا بر اساس شرح حال بیمار، معاینه فیزیکی و آزمایشات تصویربرداری انجام میشود. پزشک در مورد علائم شما، مانند درد، تورم و محدودیت حرکتی سوالاتی میپرسد. در ضمن ممکن است در مورد سابقه پزشکی شما، فعالیتهای ورزشی و شغلتان نیز سوال کند.
سپس، لگن شما را معاینه میکند تا ببیند آیا درد، تورم یا قرمزی وجود دارد یا خیر. در ضمن ممکن است از شما بخواهد که حرکات خاصی را انجام دهید تا ببیند آیا محدودیت حرکتی دارید یا خیر. در برخی موارد، پزشک، آزمایشات تصویربرداری مانند اشعه ایکس، امآرآی یا سونوگرافی را برای تایید تشخیص و رد سایر علل احتمالی درد لگن تجویز میکند.
پزشک باید بورسیت لگن را از سایر بیماریهایی که میتوانند باعث درد لگن شوند، مانند آرتروز، تاندونیت، درد عضلانی و سیاتیک، متمایز درنظر بگیرد.
عوارض ابتلا به بورسیت لگن کدامند؟
عوارض ابتلا به بورسیت لگن معمولا خفیف هستند و با درمان مناسب به طور کامل برطرف میشوند. با این حال، در برخی موارد نیز ممکن است عوارض جدیتری رخ دهد که شامل موارد زیر میشوند:
- درد مزمن لگن که باعث ایجاد اختلال در فعالیتهای روزمره شما میشود
- محدودیت حرکتی در مفصل ران
- ضعف عضلات در اطراف لگن
- بورسیت عفونی در موارد نادر
گاهی بیماران مبتلا به بورسیت لگن با عوارض جدیتری مثل آسیب به مفصل ران، تشکیل کیست و آرتروز نیز روبهرو میشوند. برای پیشگیری از عوارض بورسیت لگن، مهم است که به دنبال درمان مناسب باشید. درمان بورسیت لگن معمولا شامل استراحت، یخ، دارو، فیزیوتراپی و در برخی موارد تزریق یا جراحی میشود.
مطالعه بیشتر: همه چیز در رابطه با معاینه لگن زنان
روش های درمان بورسیت لگن
درمان بورسیت تروکانتریک به شدت علائم و علت زمینهای آن بستگی دارد. در بیشتر موارد، این بیماری با روشهای درمانی غیرجراحی قابل درمان است.
روشهای درمانی غیرجراحی عبارتاند از:
- استراحت: استراحت از فعالیتهایی که باعث تشدید درد میشوند، اولین قدم در درمان است
- یخ: استفاده از یخ به مدت 20 دقیقه، چند بار در روز، به کاهش درد و التهاب کمک میکند
- دارو: داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی(NSAIDs) ، مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن به کاهش درد و التهاب کمک میکنند. هرچند بهتر است مصرف این داروها با تجویز پزشک باشد
- فیزیوتراپی: فیزیوتراپی به تقویت عضلات اطراف لگن و بهبود انعطافپذیری مفصل ران کمک میکند
- تزریق: در برخی موارد، پزشک ممکن است تزریق کورتیزون یا اسید هیالورونیک را برای کاهش درد و التهاب تجویز کند
در موارد شدید که با روشهای درمانی غیرجراحی بهبود نمییابند، ممکن است نیاز به جراحی باشد. روشهای جراحی برای درمان بورسیت لگن عبارتاند از:
- بورسکتومی یا همان برداشتن بورس ملتهب
- عمل آرتروپلاستی یا تعویض مفصل ران
انتخاب روش درمانی مناسب به عوامل مختلفی از جمله شدت علائم، علت زمینهای بورسیت و سلامت عمومی بیمار بستگی دارد.
چگونه از مبتلا شدن به بورسیت لگن جلوگیری کنیم؟
برای پیشگیری از بورسیت لگن، میتوانید اقدامات زیر را انجام دهید:
- از انجام فعالیتهای تکراری و با شدت بالا که ممکن است باعث التهاب بورس لگن شوند، خودداری کنید
- اگر به طور مرتب در فعالیتهای ورزشی شرکت میکنید، قبل از شروع هر فعالیتی گرم کنید و بعد از آن حرکات کششی انجام دهید
- وزن خود را در حد سالم نگه دارید
- عضلات اطراف لگن خود را تقویت کنید
- انعطافپذیری مفصل ران خود را بهبود ببخشید
- از پوشیدن کفشهای نامناسب که فشار اضافی بر روی لگن ایجاد میکنند، خودداری کنید
- در صورت داشتن مشاغلی که نیاز به ایستادن یا راه رفتن طولانی دارد، به طور مرتب استراحت کنید و حرکات کششی انجام دهید
در ضمن در صورت مشاهده هر گونه علائم غیرطبیعی در لگن خود، مانند درد، تورم یا التهاب، به پزشک مراجعه کنید. با رعایت این نکات میتوانید به پیشگیری از بورسیت لگن کمک کنید.
علاوه بر موارد فوق، برخی از عوامل خطر ابتلا به بورسیت لگن مانند سن، جنسیت و سابقه پزشکی قابل کنترل نیستند. با این حال، با رعایت نکات پیشگیرانه میتوان احتمال ابتلا به این بیماری را کاهش داد.
نرمش های مناسب برای کاهش درد بورسیت لگنی
انجام نرمشهای مناسب به کاهش درد و التهاب بورسیت لگن کمک میکند. با این حال، مهم است که قبل از شروع هر برنامه ورزشی با پزشک خود مشورت کنید. در ادامه به برخی از نرمشهای مناسب برای کاهش درد بورسیت لگن اشاره کردهایم:
- کشش عضلات همسترینگ: برای انجام این نرمش، صاف بایستید و به آرامی خم شوید تا انگشتان پاهایتان را لمس کنید. زانوهایتان را خم نکنید. 30 ثانیه در این حالت بمانید و سپس به حالت اولیه بازگردید
- کشش عضلات خمکننده ران: برای انجام این نرمش، روی یک زانو بنشینید و پای دیگر خود را رو به جلو دراز کنید. پای جلوی خود را صاف نگه دارید و به آرامی به سمت جلو خم شوید تا زمانی که کشش را در عضلات ران خود احساس کنید. 30 ثانیه در این حالت بمانید و سپس طرفین را عوض کنید
- چرخش لگن: برای انجام این نرمش، روی زمین دراز بکشید و زانوهایتان را خم کنید. پاهایتان را صاف روی زمین قرار دهید. لگن خود را به آرامی در جهت عقربههای ساعت و سپس خلاف جهت عقربههای ساعت بچرخانید. این کار را 10 بار در هر جهت تکرار کنید
- پل: برای انجام این نرمش، به پشت دراز بکشید و زانوهایتان را خم کنید. پاهایتان را صاف روی زمین قرار دهید. باسن خود را از زمین بلند کنید تا زمانی که بدن شما از شانه تا زانو یک خط صاف را تشکیل دهد. 10 ثانیه در این حالت بمانید و سپس به حالت اولیه بازگردید
هنگام انجام تمرینات یادتان باشد که قبل از شروع هر نرمش، گرم کنید؛ حرکات را به آرامی و با کنترل انجام دهید؛ اگر درد را احساس کردید، حرکت را متوقف کنید؛ هر نرمش را 3 تا 5 بار تکرار کنید. این نرمشها را میتوانید 2 تا 3 بار در روز انجام دهید.
چه زمانی در صورت ابتلا به بورسیت تروکانتریک به پزشک مراجعه کنیم؟
در صورت مشاهده هر گونه علائم غیرطبیعی در لگن خود، مانند درد، تورم یا التهاب، به پزشک مراجعه کنید. در ضمن اگر با درد شدید لگن که با فعالیت بدتر میشود؛ تورم و قرمزی در لگن؛ محدودیت حرکتی در مفصل ران؛ دردی که به سایر قسمتهای بدن مانند پاها یا کمر انتشار مییابد و تب و لرز مواجه شدید، حتما با پزشک خود درمیان بگذارید.
سخن پایانی
اگر نشانههای بورسیت لگنی را در خود دیدید، دکتر لگن نیاوران کلینیک در شمال تهران آماده اراه خدمات به شما عزیزان است. متخصصان کلینیک نیاوران از روشهای مختلفی برای درمان بورسیت استفاده کرده و خدمات مختلفی نیز برای درمان بورسیت لگن ارائه میدهد. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد درمان بورسیت تروکانتریک در کلینیک نیاوران تهران، میتوانید با شمارههای درج شده در سایت، تماس بگیرید.
سوالات متداول
- آیا بورسیت ناحیه لگن خود به خود خوب میشود؟
در موارد خفیف تا متوسط، بله. با استراحت، کاهش فشار روی ناحیه لگن، استفاده از کمپرس سرد و مصرف داروهای ضدالتهاب مثل ایبوپروفن، بورسیت لگن معمولاً در عرض چند هفته بهبود پیدا میکند. اما در صورتی که درد ادامهدار باشد یا با فعالیت عود کند، نیاز به درمانهای تکمیلی مثل فیزیوتراپی یا تزریق دارو وجود دارد.
- چگونه تشخیص بدهم درد لگنم از بورسیت است یا چیز دیگر؟
درد بورسیت لگن معمولاً:
-
در کناره بیرونی لگن یا ران احساس میشود
-
با راه رفتن، بالا رفتن از پله یا دراز کشیدن به پهلو تشدید میشود
-
ممکن است با لمس ناحیه تروکانتر، درد ایجاد شود
با این حال، برای تشخیص قطعی نیاز به معاینه پزشک، سونوگرافی یا MRI وجود دارد تا از مشکلات دیگر مثل پارگی تاندون یا آرتروز افتراق داده شود.
- آیا بورسیت لگنی دائمی است؟
خیر. بورسیت لگن در اغلب موارد یک مشکل قابل درمان و برگشتپذیر است. با درمان مناسب، اغلب بیماران بهبود پیدا میکنند. با این حال، اگر علت زمینهای (مثل راه رفتن ناصحیح یا استفاده زیاد از مفصل) برطرف نشود، ممکن است بیماری عود کند.
