اگر دست شما هم ناخودآگاه و به شکل غیرقابلپیشبینی خم یا صاف میشود، احتمالا با مشکل کرامپ دست مواجه هستید. کرامپ دست، نوعی گرفتگی یا اسپاسم عضلانی و یکی از بیماری های دست است که حس دردناکی را برای فرد به وجود میآورد. گرفتگی عضلات دست، علتهای مختلفی دارد و امکان بروز آن برای تمامی افراد وجود دارد؛ اما انواع آن برای گروههای مختلف افراد با شرایطهای خاص متفاوت است.
مثلا ممکن است که برای ورزشکاران، نویسندگان و نوازندگان بیشتر این اختلال ایجاد شود؛ اما اگر میخواهید با انواع، علائم و روشهای درمان کرامپ دست آشنا شوید، در ادامه این مطلب از وبسایت کلینیک نیاوران همراه ما باشید.
کرامپ دست چیست؟
برای همه افراد این موقعیت وجود داشته است که حرکت ناخواسته یا گرفتگی دست را تجربه کنند. کرامپ دست یکی از اختلالات عصبی است که حرکات ناخواسته و دردهای عضلانی را به همراه دارد. مثلا ممکن است که فرد در هنگام نوشتن یا نواختن موسیقی، دچار گرفتگی دست شود؛ از همین رو به این اختلال، کرامپ نویسندگان یا نوازندگان هم میگویند. کرامپ دست، بهخودیخود مشکل جدی را برای فرد به وجود نمیآورد؛ اما در موارد خاص، نیاز است برای درمان گرفتگی انگشتان دست اقدامات درمانی انجام شود.
انواع کرامپ دست
در حالت کلی کرامپ ساق دست، مچ و انگشتان ممکن است باعث گرفتگی عضلات و حرکت غیرارادی دست شود؛ اما این اتفاق ممکن است که در شرایط مختلفی رخ دهد. مثلا در برخی از افراد قفل شدن دست هنگام عصبانیت ناشی از کرامپ عضلات دست میشود؛ اما در اکثر مواقع، شغل افراد و انجام فعالیتهای مکرر، علت گرفتگی دست میشود. بر همین اساس در ادامه انواع کرامپ دست را معرفی میکنیم:
کرامپ نویسنده (ساده و دستونیک)
یکی از انواع کرامپ انگشتان دست، مربوط به نویسندهها میشود؛ از همین رو به آن کرامپ نویسندگان میگویند. در این نوع، دست نویسنده در هنگام نوشتن، بهناچار قلم را محکم میگیرد و اسپاسم و گرفتگی را در ناحیه دست به وجود میآورد.
کرامپ نوازنده
کرامپ نوازنده بیشتر برای هنرمندانی که در حال نواختن ساز با آلات موسیقی هستند اتفاق میافتد. در این مدل، دستان نوازنده در هنگان نواخت ساز، به شکل کاملا غیرارادی پیچ میخورد یا این که دچار گرفتگی و لرزش میشود.
کرامپ تنیسور
باتوجهبه این که ورزشکاران از دستان خود به طور دائم استفاده میکنند، امکان بروز کرامپ تنیسور برای آنها وجود دارد. البته علت نامگذاری برق گرفتگی دست و کرامپ انگشتان ورزشکاران با عنوان کرامپ تنیسور، این است که اغلب ورزشکاران در رشتههای گلف و تنیس دچار این اختلال میشوند. کرامپ تنیسور سبب تکانهای غیرارادی مچ دست، گرفتگی دست و بازو میشود.
کرامپ هپاتیت
یکی از عوارض شایع در بیماری هپاتیت، گرفتگی و درد در عضلات است. زمانی که سیستم ایمنی بدن فرد بیمار نسبت به حالت عادی فعالتر شود و برای دفع ویروس از بدن تلاش کند، التهاب، درد مفاصل و گرفتگی عصب به وجود میآید.
کرامپ بارداری
گرفتگی عضلات در بارداری یکی از مشکلات اصلی خانمها است. این گرفتگی ممکن است که در عضلات دست، پا و ساق پا اتفاق بیفتد. کرامپ بارداری بیشتر در مواقع خستگی زیاد یا بیش از حد نشستن خانم باردار رخ میدهد. همچنین در اواخر بارداری شیوع بیشتری دارد و با درمان خانگی گرفتگی رگ های دست برطرف میشود.

کرامپ دست در چه بخش هایی اتفاق میفتد؟
علت گرفتگی دست، انقباض ماهیچهها و قفلشدن است که با شرایط مختلفی اتفاق میافتد؛ از همین رو تمامی بخشهای دست مستعد کرامپ دست هستند. به بیان دیگر کارکردن زیاد با دست، انگشتان یا ساعد، سبب بروز گرفتگی میشود؛ البته با وجود تفاوت اسپاسم و کرامپ، ممکن است که گرفتگی بر اثر اسپاسم هم باشد.
اما در حالت کلی کرامپ دست در هر نقطهای از دست که عضله دارد، اتفاق میافتد. همچنین باید بدانید که روش درمان گرفتگی دست در قسمتهای مختلف هم در برخی از موارد متفاوت است؛ از همین رو باید برای درمان کرامپ دست، به پزشک متخصص مراجعه کنید.
علت کرامپ دست چیست؟
تمامی فعالیتهای تکراری و مداوم که عضلات دست را تحتتأثیر قرار دهد، سبب بروز کرامپ عضلات دست میشود؛ اما علتهای اصلی این گرفتگی را در ادامه معرفی میکنیم:
- عدم تعادل الکترولیت
- کمآبی بدن
- ورزشهای شدید و طولانی
- سندروم دست سفت دیابتی
- آرتروز
- انجام کار خاص بهصورت مداوم
- انجام حرکات پیچیده
- اضطراب
- عوامل ژنتیکی
با وجود این موارد، علت گرفتگی دست چپ با علت گرفتگی دست راست هم تفاوت دارند؛ از همین رو علت هر کدام را جداگانه توضیح میدهیم:
علت کرامپ دست راست
درمان گرفتگی انگشتان دست راست، باید متناسب با علت گرفتگی دست راست انجام شود؛ اما عوامل مختلفی در کرامپ دست راست تأثیرگذار هستند. مثلا ممکن است که فرد مشکل تغذیهای داشته باشد یا این که بر اثر فعالیت شدید به کرامپ دست راست مبتلا شود.
از طرفی عوامل مختلفی مانند عوارض جانبی داروها، صدمات فیزیکی، دیابت، سندروم تونل کارپال، روماتیسم مفصلی، بیماری رینود و فتق دیسک گردن بهعنوان علت گرفتگی دست راست شناخته میشود.
علت کرامپ دست چپ
دست چپ به دلیل نزدیکی با قلب و عصبهای قوی، حساسیت بیشتری دارد؛ از همین رو علت گرفتگی دست چپ شاید پیچیدهتر از دست راست باشد. البته ممکن است که علت گرفتگی دست چپ، به دلیل خوابیدن روی دست یا سردردهای میگرنی باشد.
از طرفی احتمال دارد کرامپ عضلات دست چپ به علتهای دیگری مانند حمله قلبی، سکته مغزی، مشکلات عصبی، اختلالات ستون فقرات، آلرژی، اماس، عفونت باکتریایی لایم، گردش خون ضعیف یا تروما هم بروز کند.

علائم کرامپ دست کدامند؟
یکی از چالشهای افراد در مواجهه با گرفتگی دست این است که چگونه از کرامپ دست مطمئن شویم؟ در پاسخ باید بگوییم که کرامپ دست معمولا بدون درد خاصی خود را نشان میدهد؛ اما این گرفتگی برای همه به شکل یکسان نیست. شایعترین علائم کرامپ دست را در ادامه معرفی میکنیم:
- صافشدن انگشت و عدم توانایی نگهداری مداد یا خودکار در دست که بیشتر برای نویسندگان اتفاق میافتد
- غیر قابل کنترلشدن انگشتان و احساس ناهماهنگی بین آنها که در بین نوازندگان رواج دارد
- صاف یا خمشدن انگشت در زمان نامناسب و کاملا غیرارادی
تفاوت کرامپ دست با گرفتگی رگ دست
گرفتگی رگ دست یا همان سندروم تونل کارپال، به دلیل فشار عصب میانی دست از بازو به سمت کف دست است. در واقع زمانی که تاندونها به دلیل آسیبدیدگی ضخیم یا متورم میشوند، گرفتگی رگ دست به وجود میآید.
در مقابل، کرامپ دست مربوط به گرفتگی عضلات دست میشود و علت آن، استفاده بیش از حد از دست است. البته برق گرفتگی دست و گرفتگی رگها باعث ایجاد کرامپ دست میشود؛ اما درمان رگ گرفتگی دست تا حدودی با کرامپ متفاوت است.
روشهای درمان کرامپ دست کدامند؟
درمان چنگ شدن دست یکی از مهمترین چالشها برای افراد در حرفههای مختلف است. در حالت کلی کرامپ انگشتان دست بعد از مدتی با درمان خانگی گرفتگی عضلات دست بهبود پیدا میکند و مشکل جدی به وجود نمیآورد؛ اما در ادامه راههای درمان گرفتگی رگ دست و کرامپ را معرفی میکنیم.
درمانهای خانگی کرامپ دست
کرامپ دست معمولا نیاز به درمان خاصی ندارد و با انجام روشهای درمان خانگی گرفتگی عضلات دست برطرف میشود؛ به این صورت که افراد میتوانند با انجام تمرینات کششی، تمرینات عضلهسازی، مصرف مایعات، شنا و مصرف مکملهای ویتامین، کرامپ دست را برطرف کنند. از طرفی بهبود فعالیتهای زندگی مانند توقف فعالیتهای مداوم و سنگین، ماساژ عضلات دست و سرما یا گرمادرمانی هم تأثیر زیادی بر بهبود آن دارد.
درمان سنتی گرفتگی دست
جدای از درمان خانگی گرفتگی رگهای دست، با وجود درمانهای سنتی هم میتوانید کرامپ دست را بهبود دهید. مثلا مالش موضعی دست با روغن مرزنجوش، تأثیر زیادی بر درمان گرفتگی رگ دست دارد.
همچنین میتوانید با استفاده از محلول گیاهان دارویی مختلف مانند نعنا، گل نرگس، گل بابونه، شاهپسند و گل نسترن هم از کرامپ دست رها شوید. البته توجه کنید که استفاده از هر کدام روش خاصی دارد؛ بنابراین حتما از پزشک طب سنتی برای این کار سؤال کنید.
فیزیوتراپی کرامپ دست
در حالت کلی فیزیوتراپی یکی از مؤثرترین راهها برای درمان بیماریهای مربوط به ارتوپدی است؛ از همین رو میتوانید با مراجعه به بهترین دکتر عصب دست در تهران و انجام حرکات مخصوص برای درمان گرفتگی رگ دست، میزان کرامپ دست را کاهش دهید.
دارودرمانی گرفتگی دست
یکی دیگر از روشهای درمان گرفتگی انگشتان دست، استفاده از داروهای شیمیایی است. البته میزان موفقیت داروها در کاهش گرفتگی دست کاملا تأیید نمیشود؛ اما نتایج مناسبی را به همراه دارد. پزشک، اصولا داروهای مخصوص برای گرفتگی عضلات مانند شلکنندههای عضلانی، آنتی کولینرژیکها، بنزودیازپینها و داروهای تقویتی و عصبی را تجویز میکند. شما میتوانید با مراجعه به درمانگاه ارتوپدی تهران یا شهری که در آن ساکن هستید، خدمات درمانی را برای بهبود گرفتگی انگشتان دستتان دریافت کنید.
درمان کرامپ دست با جراحی
اگر تمامی راهها درمانی قبلی سبب بهبود کرامپ دست نشود و زندگی بیمار را دچار اختلال کند، پزشک دست فرد را جراحی میکند. البته توجه کنید که جراحی تنها در موارد بسیار خاص انجام میشود و باید به دست پزشک فوق تخصص ارتوپد انجام شود.
آیا کرامپ دست قابل پیشگیری است؟
قطعا برای جلوگیری از کرامپ ساق دست راههای مختلفی وجود دارد؛ اما نحوه پیشگیری بستگی زیادی به علت گرفتگی دست دارد. مثلا اگر گرفتگی دست به علت کمآبی بدن و تمرینات شدید باشد، باید مصرف مایعات بیشتر و ورزش در دمای سردتر را برای پیشگیری انتخاب کنید؛ اما برای جلوگیری از کرامپ دست، راههای دیگری هم وجود دارد که در ادامه آنها را معرفی میکنیم:
- کشش کافی عضلات
- جلوگیری از کاهش آب بدن
- انجام تمرینهای تقویت عضلات
- انجام ورزشهای سبک مانند شنا، دوچرخهسواری یا پیادهروی
- استفاده از ابزارهایی که نیاز به اعمال فشار زیاد ندارد

جمعبندی
گرفتگی عضلات و کرامپ دست ممکن است که در مدتزمان کوتاهی دردناک باشد و توانایی انجام فعالیت را از فرد بگیرد؛ اما اگر تمرینات استاندارد برای جلوگیری از کرامپ دست را انجام دهید، مشکل جدی برای شما به وجود نمیآورد.
از طرفی اگر با وجود درمان خانگی گرفتگی عضلات دست، احساس بهبودی نداشتید، حتما به پزشکان متخصص ارتوپدی مراجعه کنید. کلینیک نیاوران، از مراکز فوق تخصص ارتوپد در ایران است که به شما در درمان بیماری کرامپ دست کمک میکند. این کلینیک با همکاری پزشکان فوق تخصص ارتوپدی، تمرکز خود را بر درمان بیماران ارتوپدی مانند کرامپ دست قرار میدهد. پزشکان و متخصصان کلینیک، از بهترین تجهیزات پزشکی روز دنیا و تخصص و دانش عالی بهترین روش درمانی را برای رفع بیماری و مشکل شما بهکار میبرند. میتوانید با مراجعه به سایت، برای دیدار با پزشک فوق تخصص ارتوپد، نوبت دریافت کنید.
