آزمایش بیوپسی، آزمایشی برای برداشتن نمونه کوچکی از بافت بدن و بررسی آن برای تشخیص بیماری است. این آزمایش انواع مختلفی دارد و در برخی از انواع آن، پزشکان از سوزن برای برداشتن نمونه استفاده میکنند. در ادامه این مطلب از کلینیک نیاوران، توضیح میدهیم که آزمایش بیوپسی چیست و شما را با هر آنچه که باید درباره این آزمایش بدانید؛ مانند انواع و بایدها و نبایدهای قبل و بعد از آن آشنا میکنیم.
آزمایش بیوپسی چیست؟
در بیوپسی، پزشکان نمونهای را از بخش خارجی یا داخلی بدن مانند اندامها یا پوست برای بررسی ناهنجاریهای برمیدارند. سپس آن را به آزمایشگاهی با پاتولوژیستهای آموزشدیده میفرستند تا در زیر میکروسکوپ بررسی شود. پزشکان معمولا از نتایج این آزمایش برای تعیین بهترین گزینههای درمانی استفاده میکنند. در بخشهای بعدی، پاسخ کاملتری به سؤال «هدف از نمونه برداری چیست» خواهیم داد.
تفاوت تصویربرداری و آزمایش بیوپسی چیست؟
در آزمایشهای تصویربرداری، متخصصان تصاویری را از درون بدن ایجاد میکنند؛ ولی، در آزمایش بیوپسی، نمونهای را از بافت بدن برای بررسی ناهنجاریها برمیدارند. هر دو این آزمایشها دارای فواید و محدودیتهایی هستند؛ بنابراین، پزشکان از آنها با توجه به شرایط استفاده میکنند. برای مثال، اگر فردی علائم سرطان پروستات را در آزمایش خون یا دیگر آزمایشها داشته باشد، پزشکان اغلب بیوپسی را توصیه میکنند.
این آزمایش تهاجمی است؛ زیرا، سوزن نازکی به پروستات برای برداشتن بافتی از آن وارد میشود. پزشکان ممکن است از آزمایشهای تصویربرداری مانند سونوگرافی تراس رکتال یا امآرآی برای هدایت بیوپسی استفاده کنند. امآرآی کمتهاجمی است و به سوزن یا هر گونه نفوذ به پوست نیازی ندارد. همچنین پزشکان ممکن است از آزمایشهای تصویربرداری برای تشخیص اولیه ناهنجاریها یا تحتنظر گرفتن شدت آنها استفاده کنند.
کاربرد آزمایش بیوپسی و علت انجام آن
اگر بیماران علائم بیماری خاصی را داشته باشند، پزشکان ممکن است از این آزمایش برای پیداکردن نشانههای بیماری در بافت، تأیید تشخیص خود و تعیین بهترین گزینههای درمانی استفاده کنند. اگر بخواهیم به سؤال «کاربرد بیوپسی چیست» پاسخ بدهیم، میتوانیم موارد زیر را ذکر کنیم:
-
- کمک به تشخیص سرطان
- شناسایی التهاب در اندامها مانند کبد (هپاتیت) یا پوست (درماتیت)
- شناسایی عفونتها مانند عفونتهای استخوانی (استئومیلیت)
- تشخیص شرایط مختلف پوستی مانند پسوریازیس یا بثورات پوستی
انواع روش های آزمایش بیوپسی
پزشکان میتوانند بیشتر روشهای بیوپسی را در مطب خود یا مکان دیگری مانند درمانگاه ارتوپدی تهران و شهرهای دیگر بهصورت سرپایی انجام دهند. انواع روشهای این آزمایش عبارتاند از:
-
- بیوپسی پانچ: در این روش، پزشکان از ابزارهای خاصی برای برداشتن نمونه کوچکی از پوست استفاده میکنند
- با سوزن: در این روش، پزشکان از سوزن برای برداشتن نمونه کوچکی از بافتهایی مانند استخوان یا سینه استفاده میکنند. اگر بافت در بخش عمیقی از بدن قرار دارد، استفاده از دستگاههای تصویربرداری مانند سونوگرافی و سیتیاسکن برای هدایت سوزن به محل نمونه ضروری است
- با آندوسکوپ: آندوسکوپ، لولهای نازک است که نور و دوربین دارد. پزشکان این ابزار را از طریق دهان یا مقعد وارد بدن میکنند تا محل بیوپسی را ببینند و نمونهای را از آن بردارند
- بیوپسی اکسیزیونال: اگر میخواهید بدانید که بیوپسی اکسیزیونال چیست، باید بگوییم که نوعی جراحی برای برداشتن تمام سلولهای غیرطبیعی است. در این روش، جراح اغلب بافت طبیعی اطراف نمونه بیوپسی غیرطبیعی را نیز برمیدارد تا مطمئن شود که تمام سلولهای غیرطبیعی را برداشته است. این روش معمولا برای برداشتن سلولهای سرطان پوست یا پولیپ روده است
- با جراحی: در این روش، جراح بافت غیرطبیعی را برمیدارد و پاتولوژیست بلافاصله آن را بررسی میکند. سپس به پزشک اطلاع میدهد که آیا باید بافتهای بیشتری را بردارد یا خیر
مراحل و نحوه انجام آزمایش بیوپسی
پزشکان معمولا آزمایش بیوپسی با سوزن را بهصورت سرپایی و در کمتر از یک ساعت انجام میدهند. اگر آزمایش باید با دستگاههای تصویربرداری هدایت شود، به کمک رادیولوژیستی آموزشدیده نیاز دارند. مراحل انجام این آزمایش عبارتاند از:
-
- پرستار یا تکنیسین ابتدا ممکن است خطی وریدی را به داخل رگ دست یا بازوی بیمار وارد کنند. این تزریق وریدی ممکن است حاوی مواد آرامبخش یا بیهوشکننده باشد. برخی از بیوپسیها مانند بیوپسی تیروئید یا سینه ممکن است به این مرحله نیازی نداشته باشند
- سپس پزشک از بیحسکننده موضعی برای بیحسکردن مسیر سوزن استفاده میکند
- اگر پزشک میخواهد از سیتیاسکن یا امآرآی برای تأیید محل بیوپسی و هدایت سوزن استفاده کند، از شما درخواست میکند که روی تخت دراز بکشید. پس از مشخصکردن محل بیوپسی، پوست اطراف آن را تمیز و ضدعفونی میکند و آن را با پارچهای تمیز و استریل میپوشاند
- سپس با کمک دستگاههای تصویربرداری، سوزن را وارد پوست میکند، آن را به محل بیوپسی میرساند و نمونهای را از بافت برمیدارد. او ممکن است به چندین نمونه برای تجزیهوتحلیل کامل نیاز داشته باشد
- پس از پایان نمونه برداری برای تشخیص سرطان یا دیگر اهداف، سوزن را بیرون میآورد. سپس هر گونه خونریزی را متوقف میکند و بخش باز پوست را با پانسمان میپوشاند. در این مرحله، نیازی به زدن بخیه نیست
- پزشک ممکن است از آزمایش اشعه ایکس یا دیگر آزمایشهای تصویربرداری برای بررسی عوارض استفاده کند
- با توجه به نوع بپوسی، پزشک ممکن است از شما بخواهد چند ساعت در مطب یا بیمارستان بمانید یا بلافاصله به خانه برگردید
ازآنجاییکه این آزمایش نقش مهمی را در تشخیص و درمان بیماری ایفا میکند، انتظار برای گرفتن نتایج ممکن است اعصابخردکن باشد. مدت زمان جوابدهی بیوپسی به عوامل مختلفی مانند نوع بیوپسی، اندام یا بافتی که باید بررسی شود و فوریت بیوپسی بستگی دارد.
انواع محل های بافت برداری نمونه ای یا بیوپسی
نمونهبرداری تقریبا از هر اندامی امکانپذیر است. برخی از محلهای بیوپسی عبارتاند از:
-
- بپوسی استخوان: برای پیداکردن نشانههای عفونت مانند استئومیلیت
-
- بیوپسی کبد: برای کمک به تشخیص عفونت کبد مانند هپاتیت و سیروز
- بیوپسی عضله و عصب: برای تشخیص بیماریهای عضله و عصب مانند دیستروفی عضلانی
- بیوپسی بیضه: برای تعیین علت ناباروری مردان
- بیوپسی معده: اگر میخواهید بدانید که کاربرد بیوپسی معده چیست، باید بگوییم که تشخیص برخی از مشکلات گوارشی مهمترین کاربرد آن است
- بیوپسی رحم: در پاسخ به سؤال کاربرد بیوپسی رحم چیست، باید بگوییم که تشخیص علت علائمی مانند قاعدگی نامنظم، خونریزی پس از یائسگی و خونریزی غیرطبیعی پس از مصرف تاموکسیفن یا داروهای دیگر هورموندرمانی، مهمترین کاربردهای آن هستند
اقدامات قبل از آزمایش بیوپسی (آمادگی انجام بافت برداری)
بیشتر انواع روشهای بیوپسی به آمادگی کمی نیاز دارند. زمانی که پزشک بیوپسی را برای شما تجویز کند، توضیحاتی را درباره اقدامات قبل از آن به شما خواهد داد. برخی از اقداماتی که باید پیش از انجام آزمایش بیوپسی انجام دهید، عبارتاند از:
-
- اگر بیوپسی با سوزن یا جراحی انجام خواهید داد، فهرستی از داروهای خود حتی داروهای مکمل و گیاهی را تهیه کنید و به پزشک نشان دهید؛ زیرا، نباید دارهایی مانند داروهای رقیقکننده خون یا آسپرین را پیش از آزمایش مصرف کنید
- پزشک ممکن است از شما درخواست کند از خوردن یا آشامیدن به مدت 8 ساعت پیش از آزمایش خودداری کنید. البته مصرف داروهای روزمره با جرعهای آب ممکن است اشکالی نداشته باشد. اگر دچار دیابت هستید و انسولین مصرف میکنید، به پزشک اطلاع دهید تا بفهمید آیا باید دوز انسولین را تغییر دهید یا خیر
- اگر به مادهای بهویژه ماده بیهوشی یا آرامبخش حساسیت دارید، به پزشک اطلاع دهید
- اطلاعاتی درباره بیماریها یا شرایط پزشکی اخیر خود به پزشک بدهید
- اگر باردار هستید، به پزشک اطلاع دهید. پزشک ممکن است بیوپسی با هدایت دستگاههای تصویربرداری را در طول بارداری تجویز نکند؛ زیرا، اشعه میتواند به جنین آسیب برساند
- بهتر است از فردی بخواهید که شما را پس از پایان آزمایش به خانه برساند. اگر داروهای بیهوشی یا آرامبخش به شما تزریق خواهد شد، حتما این نکته را رعایت کنید
نقاهت پس از بیوپسی چگونه است؟
مدتزمان دوره نقاهت به نوع بیوپسی و سلامت شما بستگی دارد. پزشک در طول دوره نقاهت از شما خواهد خواست محل بیوپسی را برای علائم عفونت تحتنظر بگیرید. اگر علائمی مانند ترشحات چرکمانند، افزایش قرمزی و تورم و سایر عوارض بیوپسی را مشاهده میکنید، بلافاصله به پزشک خود اطلاع دهید.
عوارض آزمایش بیوپسی چیست؟ (آیا بیوپسی خطرناک است؟)
اگر میخواهید بدانید که آیا بیوپسی خطرناک است یا خیر، باید بگوییم که بیوپسی ایمن است و عوارض کمی دارد. عوارض ناشی از بیوپسی عبارتاند از:
-
- خونریزی
- عفونت
- آسیب به ساختارهای مجاور مانند روده در طول بیوپسی شکم یا پارانشیم ریه در طول بیوپسی کلیه
جمعبندی
در آزمایش بیوپسی، پزشک نمونه کوچکی را از بافت بدن برمیدارد و سپس آن را به پاتولوژیست میفرستد. پاتولوژیست این نمونه را در زیر میکروسکوپ بررسی میکند و نتایج را با پزشک به اشتراک میگذارد. مدت زمان جواب نمونه برداری به عوامل مختلفی مانند نوع بیوپسی بستگی دارد. این آزمایش میتواند به تشخیص بیماریهایی مانند سرطان و عفونت و تدوین برنامه درمانی کمک کند.
اگر به دنبال بهترین فوق تخصص ارتوپد در تهران برای تشخیص بیماریها و تفسیر نتایج بیوپسی خود هستید، میتوانید به پزشکان کلینیک نیاوران مراجعه کنید.با ورود به سایت همین امروز میتوانید نوبتی را برای ملاقات با پزشکان کلینیک ارتوپدی رزرو کنید .
