شکستگی مچ دست به شکستگی یکی از 10 استخوان ساعد و مچ دست گفته میشود. اگر روی دست خود به زمین بخورید، ممکن است دچار این آسیب شوید. در ادامه این مطلب از کلینیک نیاوران، شما را با هر آنچه که باید درباره این شکستگی بدانید، مانند انواع، نحوه تشخیص و روشهای درمان آن آشنا میکنیم.
آناتومی مچ دست انسان
مچ دست از 8 استخوان کوچک به نام کارپال و دو استخوان دیگر به نامهای رادیوس و اولنا تشکیل شده است. رادیوس به استخوان بزرگتر ساعد و اولنا به استخوان کوچکتر ساعد گفته میشود. استخوانهای کارپال که در مچ دست قرار دارند، دو ردیف زیر را تشکیل میدهند:
- ردیف پروگزیمال: استخوانهای اسکافوئید (ناوی)، لونیت (هلالی)، تریکوترال (هرمی) و پیزیفورم (نخودی) از استخوانهای ردیف پروگزیمال محسوب میشوند. این استخوانها ساعد را به دست متصل میکنند و نقشی مهمی در حرکات مچ دارند
- ردیف دیستال: استخوانهای تراپزیوم (چهارپهلو)، تراپزوئید (نیمهچهارپهلو)، کپیتیت (کلهای) و همیت (چنگکی) از استخوانهای این ردیف محسوب میشوند. این استخوانها باعث ثبات دست میشوند و به افراد کمک میکنند اشیا را در دست بگیرند و از آنها استفاده کنند
انواع شکستگی مچ دست
انواع شکستگی مچ دست را میتوان از نظر محل و ویژگیهای استخوان شکسته تقسیمبندی کرد. منظور از ویژگیهای استخوان شکسته این است که آیا استخوان از محل خود خارج شده است یا در همان محل باقی مانده است و آیا استخوان هنوز در زیر پوست قرار دارد یا آن را سوراخ کرده است. انواع شکستگی استخوان مچ دست را میتوان به شکستگی ساده یا شکستگی نیز چندقطعهای تقسیمبندی کرد. دیگر انواع عبارتاند از:
شکستگی دیستال رادیوس
شکستگی استخوان رادیوس مچ دست متداولترین نوع شکستگی است. اگر استخوان رادیوس در نزدیکی مچ دست بشکند، گفته میشود فرد دچار شکستگی دیستال رادیوس شده است. این شکستگی دو نوع دارد:
- شکستگی کالیس: برآمدگی روی مچ دست از علائم شکستگی مچ دست کالیس محسوب میشود. اگر روی مچ خمشده به سمت عقب به زمین بخورید و استخوان شکسته به سمت بالا و پشت دست حرکت کند، گفته میشود دچار شکستگی کالیس شدهاید
- شکستگی اسمیت مچ دست: این نوع که از نوع پیشین کمتر شایع است، ناشی از واردشدن ضربهای به پشت مچ دست است. در این نوع، استخوان شکسته به سمت پایین و کف دست حرکت میکند
شکستگی اولنا
استخوان اولنا که استخوان کوچکتر ساعد است، نیز میتواند دچار شکستگی شود. این نوع شکستگی که با نام شکستگی اولنار شناخته میشود، میتواند باعث درد، تورم و محدودشدن دامنه حرکتی دست شود.
شکستگی کارپال
یکی دیگر از انواع متداول شکستگی مچ دست، شکستگی کارپال است که فرد در ابتلا ممکن است متوجه آن نشود. ازآنجاییکه این استخوان دارای شکلی پیچیده است، تشخیص شکستگی آن دشوار است و اگر بهدرستی تشخیص داده نشود، میتواند مشکلات بزرگی را ایجاد کند؛ ولی، اگر به دکتر ارتوپد معتبر مانند پزشکان کلینیک نیاوران مراجعه کنید، با هیچ مشکلی روبهرو نخواهید شد.
استخوان اسکافوئید یکی از استخوانهای کارپال است که در سمت شست قرار دارد. اگر دچار شکستگی استخوان اسکافوئید مچ دست شوید، ممکن است علائمی مانند درد، تورم و مشکل در برداشتن اشیا را تجربه کنید. تشخیص زودهنگام این نوع شکستگی برای جلوگیری از عوارضی مانند بافتمردگی بیخونی یا آواسکولار نکروز ضروری است.
علل شکستگی مچ دست
یکی از متداولترین دلایل شکستگی مچ، بهزمینخوردن روی دست است. دلایل شکستگی استخوان مچ دست در کودکان و نوجوانان با دلایل شکستگی این استخوان در افراد بالای 60 سال متفاوت است. در افراد جوانتر، تصادفات پرانرژی مانند افتادن از ارتفاع مانند نردبان، تصادفات رانندگی و آسیبهای ورزشی باعث شکستگی استخوان مچ میشوند؛ ولی، در افراد بالای 60 سال، تصادفات کمانرژی مانند بهزمینخوردن باعث شکستگی این استخوان میشوند.
نشانه های شکستگی مچ دست
علائم شکستن مچ دست در افراد مختلف متفاوت است. حتی اگر فقط برخی از علائم زیر را تجربه میکنید، ممکن است دچار شکستگی مچ شده باشید؛ بنابراین، هر چه زودتر به پزشکی معتبر مراجعه کنید. برخی از متداولترین علائم شکستگی مچ عبارتاند از:
- علائم ظاهری: مانند کبودی، تورم، تغییر رنگ انگشتان و تغییر شکل مچ. اگر شکل مچ تغییر کند، نشاندهنده شدید بودن شکستگی است
- علائم مرتبط با عملکرد: مانند درد در هنگام برداشتن اشیا، محدودشدن دامنه حرکتی (برای مثال، ناتوانی در بلندکردن، چرخاندن یا حمل اشیا با دست آسیبدیده) و ازدستدادن کامل عملکرد مچ یا دست
- حساسیت و درد: مانند درد و ناراحتی در هنگام استفاده از مچ، دست و انگشتان، بیحسی و گزگز در انگشتان، حساسیت به لمس و درد شدید
عوارض شکستگی مچ دست
شکستگی مچ دست آسیب شایعی است که میتواند عوارضی را ایجاد کند. عوارض شکستن مچ دست عبارتاند از:
- سفتی، درد و ناتوانی: این علائم معمولا پس از درمان برطرف میشوند؛ ولی، اگر مراقبتهای لازم را در دوره بهبودی انجام ندهید و صبور نباشید، ممکن است دائمی شوند. پزشک برای جلوگیری از این عوارض، ممکن است تمریناتی را به شما آموزش دهد یا فیزیوتراپی یا کاردرمانی را تجویز کند
- آرتروز مچ دست: آرتروز به ازبینرفتن غضروف در مفاصل با گذشت زمان یا به علت آسیب گفته میشود. آرتروز مج دست، دست و آرنج از متداولترین انواع آرتروز محسوب میشوند و علائمی مانند درد و تورم دارند. اگر شکستگی مچ به مفصل آسیب بزند، میتواند باعث ابتلا به آرتروز در آینده شود
- آسیب به اعصاب یا رگهای خونی: اگر دچار بیحسی یا مشکلات گردش خون شدهاید، حتما به پزشکی معتبر مراجعه کنید
- سندروم تونل کارپال
- پارگی تاندون در بازو
- سندرم کمپارتمان
- سندروم درد منطقهای پیچیده
شکستگی مچ دست چگونه تشخیص داده می شود؟
پزشک ارتوپد میتواند شکستگی مچ دست را با معاینه فیزیکی تشخیص دهد. در معاینه فیزیکی، پزشک ممکن است مچ شما را در جهات مختلف خم کند. همچنین سؤالاتی درباره علائم و سوابق پزشکی شما میپرسد و تلاش میکند دلیل شکستگی مچ را پیدا کند. برای تشخیص صحیح، آزمایشهای تصویربرداری مانند اشعه ایکس، سیتیاسکن یا امآرآی را نیز تجویز میکند.
روش های درمان شکستگی مچ دست
روش درمان شکستگی مچ دست به عوامل مختلفی مانند نوع و شدت شکستگی، آسیبهای دیگر، سن و سطح فعالیت شما بستگی دارد. اولین قدم در درمان، قراردادن بخشهای شکسته استخوان در مکان صحیح است. اگر استخوان در مکان خود قرار دارد، پزشک مچ شما را درون گچ قرار خواهد داد تا استخوان ترمیم یابد. طول درمان شکستگی مچ دست به عوامل مختلفی مانند شدت شکستگی و نوع درمان بستگی دارد و ممکن است چند روز تا چند ماه باشد. روشهای درمانی شکستگی مچ عبارتاند از:
- روشهای غیرجراحی: پزشک بخشهای شکسته استخوان را بدون بازکردن پوست در مکان صحیح قرار میدهد و سپس از گچ یا آتل برای نگهداشتن آنها در مکان صحیح استفاده میکند. پزشکان معمولا ابتدا برای چند روز از آتل استفاده میکنند و پس از کاهش تورم، بازوی شما را گچگیری میکنند. همچنین آنها ترمیم استخوان شما را با تجویز آزمایش اشعه ایکس بهصورت هفتگی تحتنظر میگیرند و پس از حذف گچ، مراجعه به کلینیک فیزیوتراپی را برای بهبود عملکرد و حرکت مچ توصیه میکنند
- جراحی: اگر پزشک نتواند مکان بخشهای شکسته استخوان را با روشهای غیرجراحی اصلاح کند، جراحی را تجویز خواهد کرد. در جراحی، جراح برشی را در پوست ایجاد میکند و بخشهای شکسته استخوان را از طریق این برش در مکان صحیح قرار میدهد. سپس از گچ، پلاک و پیچ، قاب فلزی و پین یا فیکساتور خارجی برای نگهداشتن بخشهای شکسته در مکان صحیح استفاده میکند. فیکساتور خارجی به میلههایی در خارج از بدن گفته میشود که استخوانها را در مکان خود نگه میدارند
مراقبت بعد از عمل شکستگی مچ دست برای اطمینان از ترمیم صحیح استخوان بسیار ضروری است. پزشک در طول دوره بهبودی ممکن است به شما توصیه کند انگشتان، بازوها و شانههای خود را حرکت دهید تا از سفتی جلوگیری کنید و بازوهای خود را بالاتر از قلب خود قرار دهید تا تورم کاهش یابد. همچنین ممکن است شما را به فیزیوتراپیست ارجاع دهد تا به بازیابی قدرت، عملکرد و حرکت دستان شما کمک کند.
جمعبندی
اگر روی دست خود به زمین بخورید، ممکن است علائمی مانند تورم و درد را تجربه کنید. در برخی اوقات، این علائم ممکن است ناشی از شکستگی مچ دست اسکافوئید یا دیگر انواع شکستگی مچ باشند. اگر این علائم و سایر علائم ذکرشده در این مطلب را تجربه میکنید، هر چه زودتر به کلینیک ارتوپدی مراجعه کنید. اگر برای درمان شکستگی مچ خود به دنبال بهترین دکتر عصب دست در تهران هستید، ما کلینیک نیاوران را به شما پیشنهاد میکنیم.
پزشکان کلینیک ارتوپدی نیاوران میتوانند نوع شکستگی مچ شما را با معاینه فیزیکی و آزمایشهای تصویربرداری مانند اشعه ایکس یا سیتیاسکن تشخیص دهند و بهترین روشهای درمانی را تجویز کنند. ترمیم استخوان ممکن است زمانبر باشد؛ ولی، با درمان مناسب میتوانید از ترمیم صحیح آن مطمئن شوید و از عوارض آن جلوگیری کنید. همین امروز میتوانید نوبتی را برای ملاقات با پزشکان ارتوپدی باتجربه این کلینیک بگیرید و اولین قدم را برای درمان شکستگی مچ خود بردارید. پزشکان این کلینیک آمادهاند به ترمیم استخوان شما کمک کنند.
