شکستگی مهره های کمر به شکستگی یک یا چند استخوان تشکیلدهنده ستون فقرات گفته میشود. این شکستگی میتواند به طناب نخاعی آسیب برساند. آیا شکستگی مهره کمر خوب میشود؟ اگر این سؤال ذهن شما را به خود مشغول کرده است، این مطلب از کلینیک نیاوران را تا انتها بخوانید. در این مطلب، به هر آنچه که باید درباره این شکستگی بدانید، مانند انواع، نحوه تشخیص، روشهای درمان و مراقبتهای پس از جراحی میپردازیم.
آناتومی مهره های کمر
برای درک شکستگی مهره های کمر، ابتدا بهتر است با آناتومی آنها آشنا شوید. ستون فقرات شما دارای 33 استخوان به نام مهره است که ایستادن، خمشدن و چرخیدن را ممکن میکنند. مهرهها به نواحی مختلفی به نامهای گردنی، سینهای، کمری، ساکروم و دنبالچه تقسیمبندی میشوند. مهرههای دو ناحیه آخر به یکدیگر جوش خوردهاند.
در مرکز هر یک از مهرهها، فضایی توخالی به نام کانال نخاعی وجود دارد که از طناب عصبی محافظت میکند. طناب عصبی پیامهای عصبی را از مغز به بدن و بالعکس منتقل میکند. اعصاب نخاع از طناب نخاعی به دیگر بخشهای بدن منشعب میشوند.
انواع شکستگی مهره های کمر
انواع شکستگی مهره های کمر را میتوانیم بر اساس شکل، محل و نوع شکستگی تقسیمبندی کنیم.
بر اساس شکل
انواع شکستگی مهره بر اساس شکل عبارتاند از:
شکستگی فشاری
شکستگیهای فشاری معمولا ناشی از پوکی استخوان یا اختلالات دیگری که باعث تضعیف استخوانهای ستون فقرات میشوند، هستند. در این نوع شکستگی، مهره بدون واردکردن فشار به کانال نخاعی، فشرده میشود و بدون جراحی قابلدرمان است.
شکستگی انفجاری محوری
اگر مهره در جهات مختلف منفجر شود، میتواند کانال نخاعی و طناب نخاعی را فشرده کند. شکستگی انفجاری محوری اغلب به جراحی نیاز دارد.
شکستگی تصادفی
شکستگی تصادفی معمولا در بخشهای بالایی ستون فقرات رخ میدهد و اغلب ناشی از کاهش ناگهانی سرعت در تصادفات رانندگی است. شکستن مهره کمر بر اثر تصادف میتواند روده، کبد و طحال را پاره کند و اغلب به جراحی نیاز دارد.
شکستگی ناشی از خم شدن
اگر ستون فقرات در یک جهت بیش از اندازه خم شود، میتواند منجر به این شکستگی شود. این نوع شکستگی مشابه شکستگی تصادفی است.
بر اساس محل شکستگی
انواع شکستگی مهرهها بر اساس محل شکستگی عبارتاند از:
شکستگی گردنی
شکستگی مهرههای گردن با این نام شناخته میشود.
شکستگی سینه ای
به شکستگی مهرههای پایین گردن تا پایین دندهها، شکستگی سینهای گفته میشود.
شکستگی کمری
شکستگی مهره های پایین ناحیه سینهای با این نام شناخته میشود.
شکستگی خاجی
شکستگی خاجی به شکستگی استخوان خاجی یا ساکروم گفته میشود.
شکستگی دنبالچه
شکستگی دنبالچه به شکستگی استخوان دنبالچه که در زیر استخوان خاجی و در انتهای ستون فقرات قرار دارد، گفته میشود.
بر اساس نوع شکستگی
انواع شکستگی مهره های کمر بر اساس نوع شکستگی عبارتاند از:
شکستگی جا به جا شده
اگر مهرهای بشکند و تغییر مکان دهد، گفته میشود فرد دچار شکستگی جابهجاشده شده است.
شکستگی بدون جا به جایی
اگر مهرهای بشکند و تغییر مکان ندهد، گفته میشود فرد دچار این نوع شکستگی شده است.
شکستگی ناقص و شکستگی کامل
اگر مهرهای بشکند و به دو یا چند قطعه تقسیم شود، با نام شکستگی کامل شناخته میشود؛ ولی، اگر مهره به دو یا چند قطعه تقسیم نشود، به آن شکستگی ناقص گفته میشود.
علل شکستگی مهره های کمر
شرایط مختلفی مانند پوکی استخوان و تومورهای نخاعی که میتوانند باعث تضعیف مهره یا کاهش تراکم استخوان شوند، میتوانند علت شکستگی مهره های کمر از نوع فشاری باشند. دلایل شکستگی انفجاری و تصادفی عبارتاند از:
- تصادفات رانندگی
- سقوط از ارتفاع
- خشونت مانند زخم گلوله
- آسیبهای ورزشی
- تومورهای نخاعی
نشانه های شکستگی مهره های کمر چیست؟
شکستگیهای خفیف مانند شکستگیهای فشاری ناشی از پوکی استخوان علائم قابل توجهی ندارند؛ ولی، علائم شکستگی مهره کمر بر اثر ضربه یا آسیب که ممکن است در مراحل اولیه شناسایی نشوند، عبارتاند از:
- کمر درد یا گردن درد
- گزگز یا بیحسی
- فلج یا ضعف در اندامها
- ازدستدادن کنترل مثانه و روده
- گرفتگی عضلات
- کاهش قد
- کیفوز یا قوز کمر
این علائم شکستگی مهره های کمر ممکن است دلایل دیگری نیز داشته باشند؛ بنابراین، بهتر است به کلینیک کمر درد معتبری مراجعه کنید تا بفهمید چه چیزی باعث ایجاد این علائم میشوند.
عوارض شکستگی مهره های کمر
عوارض مرتبط با ترک خوردگی مهره کمر عبارتاند از:
- لخته خون
- ذاتالریه
- زخم بستر
با درمان زودهنگام و روشهای مناسب جراحی میتوان از این عوارض جلوگیری کرد. همچنین خونریزی، عفونت، نشت مایع نخاعی، جوشنخوردگی و عوارض زخم از عوارض عمل شکستگی مهره های کمر محسوب میشوند.
شکستگی مهره های کمر چگونه تشخیص داده می شود؟
پزشک متخصص ارتوپد برای تشخیص شکستگی مهرهها، ابتدا سؤالاتی درباره سوابق پزشکی و علائم کنونی شما میپرسد و سپس معاینه فیزیکی را برای بررسی درد و دامنه حرکتی انجام میدهد. همچنین ممکن است آزمایشهای زیر را تجویز کند:
- آزمایشهای تصویربرداری مانند اشعه ایکس، سیتیاسکن و امآرآی: پزشک با تصاویر این آزمایشها میتواند محل و شدت شکستگیها را شناسایی کند
- آزمایش تراکم استخوان: پزشک با این آزمایش میتواند بفهمد که آیا دچار پوکی استخوان که از دلایل شکستگی فشاری است، شدهاید یا خیر
توصیه میکنیم برای اطمینان از تشخیص درست حتما به پزشک کلینیک ارتوپدی تهران یا شهر محل سکونتتان که به تخصص و تبحر اطمینان دارید، مراجعه کنید.
شکستگی مهره های کمر در سالمندان
شکستگی فشاری مهرههای کمر در افراد مسنتر بهویژه زنان مسن مبتلا به پوکی استخوان متداول است. شکستگی مهرهها در سالمندان میتواند ناشی از آسیب یا بیماریهای دیگر نیز باشد. همچنین اگر سالمندان به زمین بخورند، ممکن است دچار این شکستگی شوند. درمان شکستگی مهره کمر در سالمندان در مقایسه با افراد جوان و میانسال ممکن است دشوارتر و زمانبرتر باشد.
روش های درمان شکستگی مهره های کمر
روش درمان شکستگی مهره کمر به نوع، محل و شدت شکستگی بستگی دارد. روشهای درمان شکستگی مهره کمر بدون جراحی عبارتاند از:
- استراحت که مهمترین و بهترین درمان خانگی شکستگی مهره کمر محسوب میشود
- داروهای غیراستروئیدی ضدالتهابی یا داروهای مسکن تجویزی
- بریس
- فیزیوتراپی: فیزیوتراپیستها میتوانند تمرینات ورزشی مناسب و روش صحیح راهرفتن را به شما آموزش دهند. ورزش برای شکستگی مهره کمر میتواند به تقویت عضلات اطراف ستون فقرات کمک کند
- تزریق: پزشک ممکن است تزریق را برای افزایش تراکم استخوان و جلوگیری از شکستگی فشاری تجویز کند
همچنین روشهای مختلف عمل جراحی شکستگی مهره های کمر مانند کیفوپلاستی با بالون، همجوشی کمتهاجمی ستون فقرات و جراحی دکمپرشن میتوانند به ترمیم مهره شکستهشده، کاهش فشار روی طناب نخاعی و تسکین درد کمک کنند.
مراقبت های بعد از جراحی شکستگی مهره های کمر
مراقبتهای بعد از جراحی شکستگی مهره کمر عبارتاند از:
- ممکن است دردی را در محلی که جراحی انجام شده است، به مدت یک یا دو روز احساس کنید. با گذاشتن بسته یخ روی این محل، میتوانید آن را تسکین دهید. همچنین میتوانید داروهای مسکن بدون نسخه مانند استامینوفن یا ایبوپروفن را برای کاهش این درد مصرف کنید. البته پیش از مصرف داروهای ذکرشده، با پزشک مشورت کنید؛ زیرا، پزشک ممکن است داروهای مسکن دیگری را برای شما تجویز کند
- کمردرد اغلب در کمتر از 24 تا 48 ساعت پس از جراحی کاهش مییابد. البته برخی از افراد ممکن است کمردرد را به مدت سه روز احساس کنند. اگر هنوز دردی را در محل جراحی احساس میکنید، با پزشک خود درباره روشهای درمانی دیگری برای تسکین درد صحبت کنید
- به احتمال زیاد، پزشک شما را تشویق خواهد کرد هر چه زودتر انجام فعالیتهای روزمره خود را شروع کنید؛ ولی، به مدت چند هفته نباید تمرینات ورزشی سنگینی را انجام دهید یا وسایل سنگینی را بلند کنید؛ زیرا، میتوانند به کمر شما آسیب برسانند
- به مرکز فیزیوتراپی مراجعه کنید تا فیزیوتراپیست تمرینات ورزشی مناسب را به شما آموزش دهد تا سرعت ترمیم مهرههای شما افزایش یابد
پانسمان زخم را عوض کنید و مراقب آن باشید. پزشکتان به شما خواهد گفت چه کارهایی را باید برای مراقبت از زخم انجام دهید. اگر زخم شما بخیه دارد، میتوانید آن را 2 هفته پس از جراحی بردارید - از رانندگی، بازگشت به محل کار یا انجام فعالیتهای روزمره به مدت 2 الی 3 هفته پس از جراحی خودداری کنید. از پزشک بپرسید که چه فعالیتهایی را میتوانید در این 2 الی 3 هفته انجام دهید. از خمکردن یا چرخاندن کمر یا بلندکردن وسایلی با وزن بیشتر از 5 کیلوگرم خودداری کنید
- بهترین حالت خوابیدن برای شکستگی مهره کمر، خوابیدن روی کمر و قراردادن بالشی زیر زانوهاست
روند بهبودی شکستگی مهره های کمر چقدر طول می کشد؟
طول درمان شکستگی مهره کمر به عوامل مختلفی مانند شدت شکستگی، سلامت کلی و روش درمانی بستگی دارد. بسیاری از شکستگیها اغلب در کمتر از چند روز تا چند ماه با روشهای غیرجراحی مانند استراحت، مدیریت درد و فیزیوتراپی قابلدرمان هستند. مدتزمان جوشخوردن مهرههای کمر پس از شکستگیهای شدید بهویژه در افرادی که دچار انواع شکستگی جابهجایی یا فشردگی هستند، طولانیتر است.
جمعبندی
شکستگی مهره های کمر میتوانند ناشی از پوکی استخوان و تصادفات رانندگی باشند و با روشهای جراحی و غیرجراحی مانند استراحت، دارودرمانی و فیزیوتراپی قابلدرمان هستند. حتما توصیههای پزشک را رعایت کنید تا سرعت ترمیم مهرهها افزایش یابد. به خاطر داشته باشید که مدت زمان جوش خوردن مهره کمر به عواملی مانند نوع و شدت شکستگی بستگی دارد. اگر کمردرد شدیدی را تجربه میکنید و به دنبال بهترین فوق تخصص ارتوپد در تهران برای تشخیص نوع شکستگی و درمان آن هستید، به کلینیک نیاوران مراجعه کنید.
